Boğaziçi Üniversitesi uzmanı Prof. Dr. Murat Türkeş, Türkiye’nin El Nino etkisiyle rekor sıcaklıklar ve 2040 sonrası çölleşme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, Türkiye’nin kuvvetli bir El Nino etkisiyle rekor sıcaklıklar yaşayabileceği uyarısını yaptı. Uzman isim, iklim değişikliği senaryolarına göre 2040 sonrası Türkiye’de kurak ve çöl iklimi koşullarının geniş alanlarda oluşma olasılığını belirtti. Özellikle Güneydoğu Anadolu, Konya Havzası ve İç Anadolu’nun orta ve güney bölgeleri risk altında bulunuyor.
Prof. Dr. Türkeş, son yıllarda sonbahar ve kış yağışlarının giderek azaldığını vurguladı. Sıcaklık artışları, buharlaşmanın yükselmesi ve yağış rejimindeki değişimlerin bu süreci hızlandırdığını aktardı. Mevcut yarı kurak step ikliminin Suriye sınırından Türkiye’ye doğru genişleyerek İç Batı Anadolu ve Trakya’ya kadar uzanabileceği öngörülüyor.
İklim değişikliğinin bu hızla devam etmesi halinde, bugün Suriye’nin kuzeyinde görülen çöl benzeri iklimin 2040’lı yıllarda Türkiye sınırlarına ulaşabileceği ifade edildi. Bu durum, ülkenin fiziksel ve ekonomik su kıtlığı yaşamasına, zamanla su fakiri bir ülke haline gelmesine neden olabilir. Gıda güvenliği açısından da önemli sıkıntılar yaşanması ihtimali üzerinde duruluyor.
Prof. Dr. Türkeş, yüzey sıcaklıklarındaki artış eğiliminin sürdüğünü ve bu yıl kuvvetli bir El Nino olasılığına dikkat çekti. Bu durumun, gözlenen uzun süreli ısınma ve iklim değişikliği ile birleşerek pek çok yerde hava sıcaklıklarını normallerin üzerine çıkarabileceğini belirtti. Özellikle Haziran sonu itibarıyla karasal iç bölgelerde yüksek sıcaklık rekorlarının kırılma olasılığı bulunuyor.
Son yıllarda Kuzey Afrika’dan gelen sıcak hava dalgalarının Ege bölgesini yoğun şekilde etkilediği gözlemleniyor. Manisa, İzmir, Aydın, Denizli ve Muğla gibi şehirlerde Güneydoğu Anadolu’dan daha yüksek sıcaklıklar kaydedilebiliyor. Artan sıcaklıklar, yaz kuraklığını ve orman yangınlarının sıklık, şiddet ve etki alanını artırarak yeni bir yangın rejimini şiddetlendiriyor.
Yüksek hava sıcaklıkları ve sıcak hava dalgaları, su kaynakları üzerinde aşırı baskı oluşturuyor ve toprakta kuraklaşmaya yol açıyor. Uzun süreli kuraklık ve yaz sıcaklığının birleşmesi tarımda sulama suyu sorunlarını beraberinde getiriyor. Bu olumsuzluklardan daha az etkilenmek için bütünleşik su kaynakları, kuraklık ve orman yangını yönetimlerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Doğu Karadeniz’deki kentlerde son aylarda yaşanan ani ve kuvvetli sağanak ile kar yağışları dikkat çekiyor. Küresel ısınma kaynaklı yağış rejimindeki değişkenlik, bölgede sel, taşkın ve heyelan gibi doğal afetlerin sıklaşmasına neden oldu. Türkiye’de son 15 yılda atmosferik afetlerde üç kat artış yaşandığı ve yaklaşık 800 meteorolojik afetin Karadeniz Bölgesi’nde meydana geldiği belirtildi.
KTÜ Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Oğuz Kurdoğlu, Karadeniz’de heyelan riskinin her zaman bulunduğunu ifade etti. Bu yıl yayla ve dağlara geç vakitte yağan karın, bölge için önemli bir su doygunluğu sağladığını belirtti. Ancak kar yüksekliğinde 30 santimetrelik bir düşüş gözlemlendiği, bunun yaz aylarında derelerin daha az akması anlamına geldiği aktarıldı.
Doç. Dr. Kurdoğlu, doğaya uygun hareket edilmesi ve önlemler alınması gerektiğini vurguladı. Her yere açılan yolların, eriyen kar sularını ve yağmurları hızla aşağıya taşıyarak heyelanları tetiklediğini ve su intikalini hızlandırdığını belirtti. Doğayla yarışan değil, ona boyun eğen bir mühendislik anlayışının geliştirilmesi gerektiği mesajını verdi.
Yorum Yap