Diş sağlığı hizmeti sunan Ekiz Clinic, çene kemiğinin yoğunluk ve hacim durumuna göre uygulanan implant tedavi süreçlerini ve kemik yapısının sınıflandırma kriterlerini paylaştı.
Alt ve üst çene kemiği üzerinde yürütülen implant planlamasında ilk adım, bölgedeki kemik dokusunun miktarsal eksiklikten mi yoksa yoğunluk azlığından mı kaynaklandığının tomografi ve hekim muayenesiyle kesinleştirilmesidir.
Halk arasında sıklıkla kullanılan kemik azlığı tabiri, tedavi adımlarını belirlemekte tek başına yeterli bir ölçüt oluşturmaz. Bir çene bölgesinde kemik boyutu yeterli seviyede bulunsa dahi iç yapısı seyrek olabilmekte, kimi zaman da kemik dokusu yoğun olmasına karşın genişlik veya yükseklik gibi hacim değerleri yetersiz kalabilmektedir. Üstelik her iki durumun aynı anatomik alanda bir arada görülmesi de mümkündür. Çene kemiğinin niteliği doğrudan uygulanacak hekimlik tekniğini şekillendirdiği için hekimler bu farklılığı temel alarak planlama yürütür. Ağız ve diş sağlığı alanında hizmet veren Ekiz Clinic, implant planlamasına dair genel bilgilerin yanı sıra kemik desteğinin sınırda olduğu durumlar için izlenen bilimsel aşamaları paylaşmaktadır.
Diş hekimliği uygulamalarında çene kemikleri, dış yüzeydeki sert kortikal katman ile içeride bulunan süngerimsi dokunun durumuna bağlı olarak D1 seviyesinden D4 seviyesine kadar dört grupta tasnif edilir. Bu sınıflarda numara büyüdükçe kemiğin sertliği azalır ve kemik daha yumuşak bir hal alır. Kemik yumuşadıkça yerleştirilen implantın ilk tutunma dengesi daha zorlayıcı hale gelir. Anatomik bölgelere göre genel kemik nitelikleri şöyle gruplandırılır:
Bu anatomik sınıflandırmadaki yerleşimler genel dağılımı yansıtır. Aynı kişinin çene kemiğinin farklı bölgelerinde bambaşka yoğunluk dereceleri tespit edilebilir. Bu nedenle klinik değerlendirmeler genel bir çene üzerinden değil, implant vidalamasının yapılacağı nokta özelinde gerçekleştirilir. Zayıf kemik tanımı daha çok D3 ve D4 kemik yapılarını işaret eder. Bilhassa üst çene arka alanının özel olarak değerlendirilmesi gerekir, zira bu anatomik hatta kemik yoğunluğundaki düşüklüğe sıklıkla sinüs boşluklarının genişlemesi sonucu düşen kemik yüksekliği eşlik eder.
Üç boyutlu tomografik tetkikler, çene kemiğinin yüksekliğini, enine genişliğini ve çevreleyen kritik anatomik yapılara uzaklığını net biçimde gösterir. Üst çene arkasında yer alan sinüs tabanı ile alt çene arka bölümdeki sinir kanalına olan mesafe hekimin seçeceği implant boyunu doğrudan sınırlar. Kemik dokusunun yoğunluğuna ilişkin ilk veriler bu radyolojik görüntüler üzerinden elde edilirken, nihai teşhis hekimin cerrahi yuva açımı esnasında hissettiği kemik direnciyle doğrulanır. Bir bölgedeki diş çekiminin ardından uzun süre geçtiğinde, çiğneme kuvvetinin kalkması nedeniyle kemik zaman içinde erir ve kemik kaybı öngörülenin üzerine çıkabilir. Hastanın geçmişteki dişeti hastalıkları, kemik erimesi tedavileri, kan şekeri dengesi ve sigara alışkanlığı gibi genel sağlık göstergeleri de değerlendirmeye alınır. Bu sebeple klinik görüşmeye kullanılan ilaçların listesi ve geçmiş operasyon kayıtlarıyla gidilmesi risk yönetimini kolaylaştırır.
Kemik dokusundaki eksiklik yoğunluktan ziyade hacimden kaynaklanıyorsa kemik artırıcı işlemler ya da açılı implantasyon yöntemleri uygulanır. Üst çene arka alanda çene kemiği sırtı ile sinüs tabanı arasındaki yükseklik yetersiz kaldığında sinüs lifting cerrahisi gündeme gelir. Bu müdahalede sinüsün iç zarı hassasça yukarı itilir ve açılan boşluğa kemik grefti ilave edilerek implant yuvası için gereken yükseklik oluşturulur. Çene sırtının genişlik olarak yetersiz olduğu olgularda da kemik greftleri kullanılarak hacim genişletilir. Tam dişsiz çene yapılarında ise uygun koşullar varsa implantlar açılı biçimde yerleştirilerek mevcut çene kemiğinden en üst düzeyde yararlanılır. Yöntemin seçiminde mevcut kemik boyutu, karşıt çenedeki diş kapanışı ve hastanın genel sağlık durumu belirleyicidir.
Kemiğin yoğunluğu düşük olduğunda primer stabilite, yani implantın cerrahi anında çenede oynamayacak şekilde sabitlenmesi temel amaçtır. Zayıf kemikte standart yuva frezlenmesi yeterli sıkılığı sağlayamayabileceği için şu teknik yaklaşımlardan yararlanılır:
Uygulanan bu tekniklerin kanıt düzeyleri birbirleriyle özdeş değildir. Dar yuva hazırlığının düşük yoğunluklu sahalarda tork gücünü artırdığını gösteren sistematik derlemeler mevcut olmakla birlikte uzun erimli klinik veriler kısıtlıdır. Osseodensifikasyon konusundaki güncel araştırmalar ilk tutunmayı yükselttiğini bildirse de çalışmaların önemli bir bölümü kısa vadelidir ve koşulları değişkenlik gösterir. Dolayısıyla tek bir formül her hasta için geçerli sayılmaz. Yuvanın gereğinden fazla dar tutulması kemik üzerinde aşırı gerilime yol açabileceğinden uygulanan baskı kontrollü olmalıdır. Yeterli direnç sağlanamazsa protez aşaması ertelenir ve implant dişetinin altına gömülerek dinlendirilir. Kemikleşme kişiden kişiye değişen biyolojik bir süreçtir, kemik grefti uygulandığında bekleme süresi uzayabilir. Görüşmelerde tomografi üzerinden kemik hacmi ve yoğunluğu incelenerek hekimle tedavi adımları netleştirilmelidir.
Yorum Yap