Aşırı hava olayları son 10 yılda 250 milyon kişiyi yerinden etti

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nden İklim ve Göç Raporu: “Kaçış Yok II: İzlenecek Yol”

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (BMMYK) iklim krizi ile göç ve mülteciler arasındaki ilişkiyi ele alan son raporu, Brezilya’nın Belem kentinde düzenlenen COP30 İklim Zirvesi’nde tanıtıldı. “Kaçış Yok II: İzlenecek Yol” başlıklı rapor, BM Mülteciler Yüksek Komiseri Filippo Grandi ve iklim adaleti üzerine çalışmalar yapan Mawon Derneği’nin kurucu ortağı Robert Montinard’ın katıldığı bir basın toplantısıyla duyuruldu.

Rapor, iklim krizinin mevcut adaletsizlikleri derinleştiren ve eşitsizlikleri açığa çıkaran bir “risk çarpanı” olduğunu belirtiyor. Bu durumun çatışma, şiddet, zorla yerinden edilmeyi ve sınırların ötesindeki etkileri de içerdiği vurgulanıyor.

Son 10 yılda aşırı hava koşullarına bağlı afetler nedeniyle yaklaşık 250 milyon kişinin ülke içinde yer değiştirdiği belirtilirken, bu durumun günde ortalama 70 bin kişilik bir yerinden etme hızına işaret ettiği ifade ediliyor. 2023 yılına gelindiğinde ise, bu rakamın %10 artarak yükseldiği kaydediliyor.

Rapora göre, savaş ve çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan kişi sayısı Haziran 2025 itibarıyla 117 milyona ulaşmış durumda ve bu rakamın neredeyse %75’ini iklimle bağlantılı risklerin yüksek olduğu ülkelerde yaşayan insanlar oluşturuyor.

İklim krizinin etkileriyle karşı karşıya kalan bölgeler arasında Kenya, Etiyopya, Ruanda, Ürdün, Pakistan, ve Bangladeş gibi ülkeler öne çıkıyor. Kuraklık nedeniyle Zambiya’da, sel felaketleri ise farklı ülkelerde acil durumlara sebep olmuş durumda.

Raporda, 2007-2016 yılları arasında dünyanın en fazla mülteci ağırlayan 15 bölgesinde yaşayan insanların, yılda ortalama 101 gün aşırı sıcak hava şartlarına maruz kaldığı belirtilirken, bu sürenin 2050 yılına gelindiğinde 202 güne çıkabileceği öngörülüyor.

BM Mülteciler Yüksek Komiseri Grandi, raporun iklim krizinden en çok etkilenen insanların zaten kırılgan durumda olanlar olduğunu vurgulayarak, özellikle mültecilerin, yerinden edilmiş kişilerin ve göç etmek zorunda kalanların bu krizi en ağır şekilde hissettiğini ifade etti. Grandi, iklim krizinin etkileriyle mücadelede altyapı eksikliğine dikkat çekerek, özellikle mülteciler arasında sağlık sorunlarının arttığına işaret etti.

Mawon Derneği’nin kurucu ortağı Robert Montinard ise iklim adaleti için iklim finansmanının kilit rol oynadığını belirterek, küçük yatırımların büyük etkiler yaratabileceğini dile getirdi. Montinard, herkesin iklim finansmanına erişebilmesi gerektiğinin altını çizerek, iklim adaletinin sağlanmasının katılımcılığı gerektirdiğini vurguladı.