Bilim insanları: Erkek ve kadın beyinlerinde yüzlerce gen farklı çalışıyor

La Trobe Üniversitesi’nden Prof. Jenny Graves’in açıklamasına göre, erkek ve kadın beyinlerinde gen aktivitesinde dikkate değer farklılıklar bulunuyor. 2025 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre, erkeklerde 610, kadınlarda ise 316 genin daha aktif olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların sadece hormonlardan değil, direkt genetik etkilerden kaynaklandığı ve fetal gelişimin erken aşamalarında başladığı belirtilmektedir.

Araştırmacılar, genlerin sadece %10’unun cinsiyet kromozomlarında yer aldığını ve çoğunun her iki cinsiyette bulunan “normal” kromozomlarda bulunduğunu vurgulamaktadır. Bu durum, cinsiyet hormonlarının gen aktivitesi üzerinde önemli bir rol oynadığına işaret etmektedir. Beyin dokuları üzerinde yapılan incelemelerde, kadınlarda nöronlarla ilişkili genlerin, erkeklerde ise hücre zarları ve çekirdek yapılarıyla ilgili genlerin daha aktif olduğu gözlemlenmiştir.

Gen düzeyindeki bu farklılıkların, beyin hastalıklarına yatkınlıkta da cinsiyet farklarını açıklayabileceği belirtilmektedir. Örneğin, Alzheimer hastalığı ile ilişkili genlerin çoğunun kadınlarda daha aktif olması, kadınlarda hastalığın görülme oranının iki kat fazla olmasını açıklayabilirken; erkeklere özgü SRY geninin ise Parkinson hastalığının ilerlemesini hızlandırabileceği ifade edilmektedir.

Araştırmacılar, erkek ve kadın beyinlerinde genlerin farklı çalıştığını kabul etmelerine rağmen, bu durumun zekâ veya davranış üzerindeki etkisinin henüz tam olarak anlaşılmadığını belirtmektedir. Jenny Graves, “Cinsiyetler arasında genetik düzeyde farklılıklar bulunsa da, bu farklar bireylerin kapasitesini veya zekâsını belirlemez” sözleriyle araştırmanın sonuçlarını özetlemektedir. Araştırma, The Conversation platformunda yayımlanmıştır.