Energy Intelligence Group ekonomisti Julien Mathonniere, Hürmüz krizi devam ederse petrol fiyatlarının 150 dolara yükselebileceğini, bu durumun büyük enerji şirketlerinin kar beklentilerini artırdığını belirtti.
Londra merkezli Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin kısa sürede yatışması halinde 2026’da Brent petrolün varil başına ortalama 81 dolarda dengelenmesini beklediklerini belirtti. Mathonniere, çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda bu yıl fiyatların 150 dolar seviyesine yükselebileceğini ve çatışmanın sürdüğü her gün fiyatlara yukarı yönlü ek baskının devam ettiğini ifade etti.
Mathonniere, artan jeopolitik risklerin uluslararası petrol şirketlerinin yatırım kararlarını yeniden şekillendireceğini vurguladı. Şirketlerin son yıllarda daha cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yöneldiğini, ancak son gelişmelerin yeni yatırımlar için risk-getiri dengesi ve portföy çeşitlendirme stratejilerinin gözden geçirilmesine yol açacağını söyledi.
Yüksek petrol fiyatlarından faydalanmanın yapısal kısıtları olabileceğine işaret eden Mathonniere, mevcut yüksek fiyatların şirket karlılığını artırdığını ancak daha sert sıçramalar için fiyatların varil başına 120 dolar veya üstüne çıkarak uzun süre bu seviyede kalması gerektiğini belirtti. Bu artışın bir kısmının daha yüksek maliyetlerle dengelendiğini, bu durumun şirketler için ne kazançsız bir oyun ne de tamamen kar anlamına geldiğini ekledi.
Mathonniere, Orta Doğu’daki savaşın petrol piyasası tarihinin en büyük arz kesintisine yol açmasıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil stok salımı kararının piyasaya etkisinin sınırlı kalacağını kaydetti. Bu miktarın yıllık bazda günlük 1 milyon varilin biraz üzerinde bir katkıya denk geldiğini ifade etti. Hürmüz kaynaklı arz açığını kapatmak için ise günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç olduğunu, bu nedenle boğazın hızla yeniden açılması gerektiğini veya arzın ciddi şekilde yetersiz kalacağını belirtti.
Energy Intelligence verilerine göre Körfez’den yapılan ham petrol ihracatının günlük 7 milyon varilin altında kaldığını ve bunun savaş öncesi günlük 18 milyon varil seviyenin yüzde 40’ından azına karşılık geldiğine dikkati çeken Mathonniere, Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılmasının fiyatları bir miktar düşürse de günlük en fazla 200 bin varillik katkı sağladığını söyledi. Bu durumun Hürmüz kaynaklı açığın yalnızca yüzde 1’ini telafi edebildiğini, eğer birkaç ay boyunca günlük 10-11 milyon varil, yani küresel talebin yaklaşık yüzde 10’una karşılık gelen açık devam ederse bunun enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkisinin oldukça sert olacağını aktardı.
Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Mathonniere, 2025’te petrol şirketlerinin karlarındaki gerilemenin temelinde düşük fiyatların yattığını belirterek OPEC+ grubunun fiyatlardaki rolüne de değindi. Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre Brent petrolün geçen yıl varil başına ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleştiğini ve bunun yıllık bazda yaklaşık yüzde 15’lik düşüşe işaret ettiğini anlatan Mathonniere, düşük petrol fiyatlarının şirketlerin karlılığını etkileyen en belirleyici unsur olduğunu söyledi.
Bunun yanı sıra karlılığı etkileyen tek unsurun düşük petrol fiyatları olmadığını belirten Mathonniere, artan sermaye maliyetleri, OPEC varillerinin geri dönüşüyle oluşan arz fazlası, zayıflayan talep artışı ve baskı altındaki rafinaj marjlarının da şirket bilançolarını aşağı çektiğini kaydetti. OPEC+ politikalarının da bu süreçte fiyatları desteklemekte yetersiz kaldığını söyleyen Mathonniere, kesintilerin fiyatları yukarı taşımayı hedeflese de bazı ülkelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşünün piyasayı gevşettiğini belirtti.
Bu durumun fiyat düşüşünü derinleştirerek şirketlerin karlarındaki gerilemenin ana faktörü olduğunu ifade eden Mathonniere, zayıf talep, artan OPEC dışı arz ve düşük rafinaj marjlarının da bu baskıyı artırdığını vurguladı. OPEC+’nın ‘dengeleyici’ rolünün başarısız olduğunu ve kar düşüşünün esas olarak küresel arz fazlasından kaynaklandığını aktardı.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, ABD’li ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Halliburton, Schlumberger ve Baker Hughes, Hollandalı Shell, İngiliz bp, Fransız TotalEnergies, İtalyan Eni, Norveçli Equinor ve Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco’nun 2025’te karı yüzde 10,9 azalarak yaklaşık 220 milyar dolara geriledi. Söz konusu şirketler geçen yıl aynı dönemde yaklaşık 247 milyar dolar kar elde etmişti.
Bu dönemde Saudi Aramco’nun karı yüzde 5,1 düşerek 104,7 milyar dolara, ExxonMobil’in karı yüzde 14,5 azalarak 28,8 milyar dolara indi. Shell yüzde 21,9’luk düşüşle 18,5 milyar dolar, TotalEnergies yüzde 14,7 azalışla 15,6 milyar dolar, Chevron yüzde 30,3 kayıpla 12,3 milyar dolar, ConocoPhillips de yüzde 13,5 düşüşle 8 milyar dolar kar açıkladı.
Bp’nin karı yüzde 25,7 düşüşle 7,5 milyar dolara, Equinor’un karı yüzde 30,4 azalışla 6,4 milyar dolara ve Eni’nin karı yüzde 5,6 azalışla 5,7 milyar dolara indi. Schlumberger yüzde 24,4 kayıpla 3,4 milyar dolar, Baker Hughes ise yüzde 13,3 azalışla 2,6 milyar dolar kar bildirdi. Halliburton da yüzde 48,8 düşüşle 1,3 milyon dolar kar açıkladı.
Yorum Yap