Soğuk Savaş’ın hayaletleri: Nükleer tehdit yükseliyor

Küresel Nükleer Gerilim Yükseliyor: Putin ve Trump’ın Eylemleri Sonucunda Ortaya Çıkan Tehditler

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in açıkladığı Poseidon nükleer torpido ve Burevestnik nükleer motorlu füze testleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın 1992’den bu yana devam eden nükleer test moratoryumunu fiilen sona erdirmesiyle yeni bir küresel nükleer gerilim döneminin kapısını araladı. Uzmanlara göre, bu adımlar Soğuk Savaş sonrası en ciddi nükleer rekabet sürecine işaret ediyor. Çin’in hızla genişleyen nükleer programı da denklemin üçüncü unsuru olarak öne çıkıyor.

Ukrayna Savaşı’nın gölgesinde devam eden Rusya-Ukrayna çatışması, nükleer tehditlerle sarmaş dolaş ilerliyor. Putin, Batı’nın Ukrayna’ya silah desteğini “kırmızı çizgi” olarak nitelendirirken, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde Moskova ile artan müzakere çağrılarına rağmen gerginlik azalmıyor.

Rusya’nın nükleer söylemi, ABD’nin “Golden Dome” adlı füze savunma kalkanı planlarına karşı daha sert bir tona büründü. 2026’da New START Anlaşması’nın sona erecek olması, tarafları yeni bir silahlanma yarışına sürükleyebilir.

Putin, 29 Ekim’de yaptığı açıklamada, nükleer güç ünitesine sahip Poseidon torpidosunun denizaltıdan fırlatma motoru ve nükleer ünitesiyle başarıyla test edildiğini duyurdu. Bu güçlü silah, 100 megatonluk nükleer savaş başlığı taşıyarak kıyı şehirlerini yıllarca yaşanmaz hale getirebilecek güce sahip olarak tanımlanıyor.

Burevestnik nükleer motorlu seyir füzesi denemeleri ise, Putin tarafından “sınırsız menzilli” ve “savunmasız” bir silah olarak övüldü. NATO’nun “Skyfall” kod adıyla tanımladığı füze, 2019’daki bir denemede beş bilim insanının ölümüne yol açmıştı.

Trump’ın nükleer testlere yeniden başlama kararı, ABD’nin 33 yıl aradan sonra nükleer silah testlerine geri dönüşünü işaret ediyor. Bu adım, 1992’de gerçekleştirilen Nevada Çölü’ndeki testin ardından yürürlükte olan 33 yıllık moratoryumu fiilen sona erdiriyor. Uzmanlar, bu döngünün New START Anlaşması’nın çökmesine ve yeni bir küresel silahlanma yarışına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

New START Anlaşması, ABD ve Rusya’nın konuşlandırılmış nükleer başlıklarını 1.550 ile sınırlandırıyor. Ancak anlaşmanın 2023’te Rusya tarafından askıya alınması, kontrolsüz bir silahlanma yarışının önünü açabilir.

Çin, New START’ın ikili yapısını eleştirerek ABD ve Rusya’nın azaltım yapması gerektiğini savunuyor. Üçlü bir anlaşmaya dahil olmayı reddeden Çin, adil ve eşit azaltım şartını öne sürüyor. Uzmanlar, Rusya ve ABD’nin nükleer denemeleriyle başlayan sürecin uluslararası güvenlik dengesini ciddi şekilde sarsabileceği uyarısında bulunuyor.

Sonuç olarak, nükleer silahlanma üzerindeki kısıtlamaların kalkmasıyla yeni bir nükleer çağın başlangıcının yaşanabileceği endişesi giderek artıyor.