Yükselen sıcaklıklar dünyada dakikada bir kişiyi öldürüyor

2025 Lancet Countdown Raporu: Fosil Yakıtların İnsan Sağlığı Üzerindeki Tehlikeli Etkileri

UCL ve DSÖ iş birliğiyle hazırlanan 2025 Lancet Countdown İklim ve Sağlık Raporu, fosil yakıtların sadece küresel ısınmayı değil, aynı zamanda zehirli hava kirliliği, orman yangınları ve bulaşıcı hastalıkların yayılmasını tetiklediğini vurguluyor.

İklim Değişikliği ve Ölümler

UCL’den Dr. Marina Romanello, raporun dünya çapında insan hayatını ve geçim kaynaklarını tehdit eden yıkıcı bir tabloyu açıkça ortaya koyduğunu belirterek, iklim değişikliğiyle mücadeledeki gecikmelerin her yıl milyonlarca gereksiz ölüme neden olduğunu dile getirdi.

Araştırmaya göre 1990’lardan bu yana sıcaklığa bağlı ölümler %23 arttı ve 2012-2021 arasında her yıl ortalama 546 bin kişi aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdi. Bu da yılda her dakika bir ölüm demek.

Isı Stresi ve Önlenemez Ölümler

Avustralya Sydney Üniversitesi’nden Prof. Ollie Jay, “Isı stresinin herkesi etkileyebileceğini ve ölümcül olabileceğini” belirterek, aslında her sıcaklığa bağlı ölümün önlenebilir olduğunu vurguladı.

Fosil Yakıt Desteği ve Ekonomik Zarar

Rapora göre 2023’te hükümetler, fosil yakıt şirketlerine günlük 2,5 milyar dolar doğrudan sübvansiyon sağladı. Aynı yıl, yüksek sıcaklıkların tarım ve inşaat gibi sektörlerde çalışanların verim kaybına neden olduğu ve ekonomik zarara yol açtığı belirtildi.

Gıda Güvensizliği ve İklim Krizi

2023’te kuraklık ve sıcak hava dalgaları tarım ve hayvancılığı olumsuz etkilerken, 123 milyon kişi daha gıda güvensizliği yaşadı. Aynı yıl, artan sıcaklık ve yangınlar nedeniyle 154 bin kişi duman kaynaklı nedenlerden öldü.

Gelecek İçin Uyarı

Dr. Romanello, fosil yakıt finansmanının devam etmesi halinde sağlıklı bir geleceğin mümkün olamayacağını belirterek, temiz enerji, iklime uyumlu şehirler ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının çözümün bir parçası olduğunu vurguladı.

Rapor, umudun yerel toplulukların ve sağlık çalışanlarının sahadaki gerçekler karşısında harekete geçmesinde yattığını da vurguluyor. Bu çerçevede, acil eyleme geçilmezse önümüzdeki yıllarda daha fazla can kaybı ve ekonomik zararın kaçınılmaz olduğu belirtiliyor.