NASA: Güneş Sistemi dışında 6 bin gezegen keşfedildi

NASA, Ötegezegen Keşiflerinde Yeni Bir Mezara Ulaştı

NASA, ötegezegen keşiflerinin tarihinin 1992 yılında bir pulsarın yörüngesinde iki gezegenin tespit edilmesiyle başladığını duyurdu. 1995’te ana dizi yıldızının etrafında ilk ötegezegenin bulunmasıyla birlikte Kepler ve TESS misyonlarıyla keşiflerin hız kazandığı belirtildi. 2015’te Kepler’in 1000’inci ötegezegeni doğruladığı, 2016’da ise yalnızca bir yıl içinde yaklaşık 1500 keşfin yapıldığı bilgisi paylaşıldı. Mart 2022 itibarıyla 6 bin ötegezegen keşfedilerek önemli bir bilimsel eşiğin daha geride bırakıldığı ifade edildi.

Açıklamalarda, keşfedilen ötegezegenlerin çoğunun Güneş Sistemi’ndeki gezegenlerle benzerlik göstermediğine vurgu yapıldı. “Sıcak Jüpiterler”, ultra kısa dönemli gezegenler ve gelgit kilitli dünyaların öne çıktığı belirtildi. Bazı ötegezegenlerde aşırı sıcaklık ve basınç koşullarının bulunduğu, bazılarında demir yağmurlarının görülebileceği, bazılarının ise tamamen okyanuslarla kaplı olabileceği aktarıldı.

NASA’nın aktardığına göre, ötegezegenlerin çoğunun geçiş ve radyal hız yöntemleriyle tespit edildiği belirtildi. Geçiş yönteminin bugüne kadar yaklaşık 4 bin 500 keşfi sağladığı, radyal hız yönteminin ise 1140’tan fazla ötegezegenin varlığını ortaya çıkardığı ifade edildi. Doğrudan görüntülemenin zorluğuna işaret edilerek, bu yöntemle sadece 100’den az ötegezegenin gözlemlenebildiği kaydedildi.

Avrupa Uzay Ajansı’nın 2026’da fırlatılması planlanan PLATO misyonunun Güneş benzeri yıldızların etrafındaki kayalık gezegenlere odaklanacağı belirtildi. NASA’nın 2027’de devreye girmesi beklenen Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun mikro mercekleme yöntemiyle binlerce ötegezegen keşfedeceği ifade edildi. Çin’in 2028’de fırlatacağı Earth 2.0 teleskobunun ise Dünya büyüklüğündeki gezegenleri arayacağı bildirildi.

Araştırmaların temel amacının yaşanabilir dünyaların bulunması olduğu vurgulanarak, James Webb Uzay Teleskobu’nun kızılötesi atmosfer gözlemleriyle ilk bulguları sunduğu belirtildi. Gelecekte “Yaşanabilir Dünyalar Gözlemevi” gibi projelerle özellikle Dünya benzeri gezegenlerin tespit edilmesinin hedeflendiği ve ötegezegen araştırmalarının teknolojik gelişmelerle birlikte hız kazanmaya devam edeceği aktarıldı.

NASA Ötegezegen Keşif Programı (ExEP) Yöneticisi Dawn Gelino, araştırmayla ilgili yaptığı açıklamada, “Keşfettiğimiz farklı gezegen türlerinin, gezegenlerin oluşabileceği koşullar ve nihayetinde Dünya gibi gezegenlerin ne kadar yaygın olabileceği ve onları nerede aramamız gerektiği hakkında bize bilgi verdiğini” belirtti. Gelino, “Evrende yalnız olup olmadığımızı öğrenmek istiyorsak, tüm bu bilgilerin çok önemli olduğunu” sözlerine ekledi.