TCMB’den "Reel Sektörün Döviz Talebi Gelişmeleri" analizi

TCMB Analizine Göre Firmaların Döviz Talebindeki Değişimler

TCMB’nin Piyasalar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Süleyman Kutalmış Özcan, Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Müdürü Kadir Gürci, Piyasalar Genel Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Ömer Faruk Karaahmetoğlu ve Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Muhammed Furkan Erdoğan tarafından hazırlanan analize göre, firmaların döviz talebindeki değişimler incelendi.

Döviz Talebini Etkileyen Unsurların Önemi
Analizde, firmaların döviz taleplerinin ithalat ödemeleri, finansal yükümlülükler, kur oynaklığına karşı korunma ihtiyacı ve yatırım tercihi gibi nedenlerle oluşabileceği vurgulanırken, bu talebi etkileyen unsurların belirlenmesinin finansal istikrar ve para politikası açısından kritik olduğu belirtildi.

YP Mevduat Oranındaki Değişim
Analize göre, firmaların döviz talebine dair önemli göstergelerden biri olan yabancı para mevduatlarının toplam mevduat içindeki payı üzerindeki değişimler incelendi. Parasal sıkılaşma sürecinde, firmaların yabancı para mevduat oranının 2023 Haziran ayındaki %60,7 seviyesinden 2025 Haziran’a gelindiğinde %35’e düştüğü belirtildi.

Reel Sektördeki Döviz Talebi
Analizde, reel sektörün döviz talebindeki değişimlere de odaklanıldı. YP mevduat payındaki azalmaya rağmen, reel sektördeki döviz talebinin yavaşladığı ve net döviz satıcısı konumuna geldiği gözlemlendi. Döviz akımının pozitif veya negatif olmasının firmanın döviz biriktirme ya da satma eğilimini yansıttığı vurgulandı.

Sektörel Kırılımlar
Son dönemdeki döviz talebinde ithalat kaynaklı ihtiyaçların belirleyici olduğu belirtilirken, sektörel kırılımlarda da incelenmeye gidildi. Net döviz alımı yapan sektörler arasında enerji, otomotiv, demir-çelik, kimya ve telekomünikasyon sektörlerinin öne çıktığı ifade edildi.

Net İhracatçı ve İthalatçı Firmaların Durumu
Analiz net ihracatçı firmaların döviz arzının devam ettiğini, net ithalatçı firmaların ise döviz taleplerinin süregeldiğini gösterdi. Net ithalatçı firmaların dış ticaret ödemelerinin döviz talebini etkilediği belirtildi.

TCMB analizine göre, reel sektördeki döviz talebinde yaşanan değişimler, firmaların döviz biriktirme davranışlarındaki değişiklikleri yansıtıyor. Net ihracatçı ve net ithalatçı firmaların farklı döviz talepleri olduğu ve bu dinamiklerin dikkate alınması gerektiği belirtildi.