Orta Doğu’da kalıcı barış umudu, enerji fiyatlarındaki “savaş primini” düşürerek küresel emtia piyasalarını yeniden şekillendirdi.
Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanabileceğine yönelik iyimser beklentiler, tamamlanan haftada küresel emtia piyasalarında belirleyici oldu. Enerji fiyatlarında “savaş primi”nin azalması, petrol fiyatlarını düşürerek küresel enflasyon baskılarının hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi. Bu gelişmelerle birlikte ABD istihdam verileri de yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.
Analistler, Orta Doğu’daki kalıcı barış ihtimalinin sadece petrol fiyatlarında değil, navlun, gübre ve diğer emtia maliyetlerinde de risk primlerini azaltabileceğini ifade etti. ABD’de Nisan ayında tarım dışı istihdam 115 bin kişi arttı, işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde sabitlendi. Ortalama saatlik kazançlar aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 3,6 yükseldi.
Açıklanan veriler, ABD iş gücü piyasasının direncini koruduğuna işaret etti. Ücret artışlarındaki sınırlı seyir, enflasyon baskılarının kontrol altında kalabileceği yönündeki değerlendirmeleri destekledi. Analistler, ABD istihdam verilerinin ekonomide sert yavaşlama endişelerini sınırladığını, ancak ücret artışlarının ılımlı kalmasının ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentilerini tamamen ortadan kaldırmadığını belirtti.
Geçen hafta değerli metaller, ABD-İran savaşının sona erebileceğine yönelik beklentilerle petrol kaynaklı enflasyon endişelerinin hafiflemesi ve dolar endeksinin zayıflamasının etkisiyle paladyum hariç pozitif bir seyir sergiledi. Analistler, değerli metallerde ABD-İran anlaşmasına yönelik iyimserliğin öne çıktığını, bu beklentinin enerji kaynaklı enflasyon ve yüksek faiz endişelerini azalttığını kaydetti.
Gümüşün ons fiyatı, hem değerli metal özelliği hem de sanayi üretiminde kullanılan bir metal olması nedeniyle dolar endeksindeki geri çekilme ve risk iştahındaki toparlanmadan diğer değerli metallere kıyasla daha güçlü destek gördü. Bu gelişmelerle birlikte gümüş yüzde 6,5, platin yüzde 3,6 ve altın yüzde 2,2 artış kaydederken, paladyum yüzde 2,3 geriledi.
Baz metaller, tamamlanan haftada Orta Doğu’da gerilimin azalabileceğine yönelik beklentilerle risk iştahının toparlanması ve dolar endeksindeki zayıflığa karşın ürün bazlı arz-talep gelişmelerinin etkisiyle karışık bir seyir izledi. Bakır fiyatları, kısa vadeli jeopolitik rahatlama ve uzun vadeli talep görünümünün etkisiyle baz metaller içinde en güçlü yükselişi kaydetti.
Bakır, yapay zeka, veri merkezleri, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji yatırımları ve şebeke altyapısı gibi alanlardan kaynaklanan yapısal talep beklentileriyle desteklenmeye devam etti. Alüminyum, çinko ve kurşundaki artışlarda da risk iştahındaki toparlanma ve sanayi metallerine yönelik alımlar etkili oldu. Buna karşın nikel, arz fazlası endişeleri nedeniyle negatif ayrıştı.
Endonezya kaynaklı yüksek üretim ve küresel arz görünümündeki rahatlama, nikel fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam etti. Baz metallerde tezgah üstü piyasalarda bakır yüzde 5,4, çinko yüzde 2,6, alüminyum yüzde 1,9 ve kurşun yüzde 1,1 artış gösterirken, nikel yüzde 2,4 değer kaybetti.
Brent petrol, tamamlanan haftada değer kaybetti. Düşüşte ABD ile İran arasında anlaşmaya varılabileceğine ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının normale dönebileceğine yönelik beklentiler etkili oldu. Savaş ve arz kesintisi riskinin azalması, petrol fiyatlarında oluşan jeopolitik risk priminin geri alınmasına yol açtı.
Analistler, petrol fiyatlarının ABD-İran görüşmelerine ilişkin haber akışıyla dalgalandığını, diplomatik ilerleme ihtimalinin fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 gerilerken, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 0,3 arttı.
Tarım emtialarında tamamlanan haftada arz ve talep dengesindeki değişimlerden kaynaklanan ürün bazlı ayrışmalar öne çıktı. Pirinç fiyatları, vadeli piyasalardaki pozisyonlanma, arz beklentileri ve küresel tahıl piyasalarında yaşanan tedarik belirsizlikleriyle destek buldu. Buğday ve mısır fiyatlarındaki düşüşte ise ABD’de ekim ilerleyişinin beklentilerden iyi gitmesi ve yatırımcıların haftalık bazda tarım kontratlarında pozisyon azaltması etkili oldu.
ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, mısır ve soya ekimleri beş yıllık ortalamaların üzerinde seyrediyor. Bu durum arz tarafına ilişkin endişeleri kısmen sınırlayarak buğday ve mısır fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç yüzde 8,7 ve soya fasulyesi yüzde 0,3 artarken, buğday yüzde 2,8 ve mısır yüzde 1,9 geriledi.
Kakao fiyatları, tamamlanan haftada temel arz-talep dengesinden çok, fonların kısa pozisyon kapatmaları sonucu oluşan alımların etkisiyle sert yükseldi. Bu gelişmenin yanı sıra Batı Afrika’da yeni sezon üretimine ilişkin endişeler de fiyatlamaları destekledi. Kahve fiyatları ise Brezilya’nın 2026-2027 sezonu kahve mahsulünün elverişli hava koşulları ve üretici bakım faaliyetlerinin etkisiyle önceki sezona göre yüzde 11,5 artmasının beklendiğine yönelik haber akışıyla geriledi.
Dünyanın en büyük kahve üreticisi olan Brezilya’da rekolte beklentilerinin güçlenmesi, fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, küresel gıda fiyat endeksi Nisan ayında aylık bazda yüzde 1,6 artarak 130,7 puana çıktı, yükselişini üçüncü aya taşıdı. Bitkisel yağ fiyatlarındaki artış gıda fiyatlarındaki yükselişte belirleyici rol oynarken, tahıl fiyatlarındaki artış daha sınırlı seyretti.
ABD’de Intercontinental Exchange’te pamuk yüzde 0,6 artış kaydederken, kahve yüzde 4,3 ve şeker yüzde 1,7 düştü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 17,9 artışla tamamladı.
Yorum Yap