TBMM, kamu alacaklarının tecilinden yurt dışı kazanç istisnalarına dek geniş bir yelpazede vergi düzenlemelerini onayladı. Detaylar ekonomide yeni bir dönemi işaret ediyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, ülkenin ekonomik yapısını ve vergi sistemini yeniden şekillendirecek kapsamlı bir kanun teklifini kabul etti. Yeni yasal düzenleme, amme alacaklarının tecilinden yurt dışından elde edilen kazançlara vergi istisnası getirilmesine, teknogirişim şirketlerinden nitelikli hizmet merkezlerine kadar birçok alanda önemli değişiklikler öngörüyor. Bu adımlar, ekonomiye yeni bir ivme kazandırmayı ve uluslararası yatırım çekmeyi hedefliyor.
Kabul edilen kanunla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da değişiklik yapıldı. Buna göre, amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki borçluyu çok zor duruma düşürürse, borçlu talebi ve teminat şartıyla alacaklı idare tarafından 72 aya kadar faiz alınarak tecil edilebilecek. Toplam tecil edilen borç 1 milyon lirayı aşmadığı takdirde teminat şartı aranmayacak. Bu tutarın üzerindeki borçların tecilinde ise teminat tutarı, 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı olarak belirlendi.
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na eklenen hüküm, ülkeye yabancı kaynak girişini teşvik etmeyi amaçlıyor. Türkiye dışında elde edilen kazançları gelir vergisinden müstesna tutulan kişilerin, bu istisnadan yararlanılan süre içinde veraset yoluyla edindikleri malların intikalinde alınacak vergi oranı yüzde 1 olarak belirlendi. Bu düzenleme, yurt dışından sermaye çekme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca belirlenen kriterlere sahip teknogirişim şirketlerinde çalışan personele yönelik gelir vergisi istisnası yeniden düzenlendi. İstisnaya konu edilebilecek üst sınır, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak belirlendi. Ayrıca, pay senetlerinin elden tutulma süreleri kısaltılarak, belirli sürelerde elden çıkarılması durumunda istisna edilen verginin kademeli olarak tahsil edilmesi hükme bağlandı.
Gelir Vergisi Kanunu’na “Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası” başlıklı yeni bir madde eklendi. Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgah ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla yurt dışında elde ettiği kazançlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna olacak. Bu istisna, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yürürlüğe girecek.
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı için gelir vergisi istisnası uygulanacak. Endüstri Bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi’ndeki belirli nitelikli hizmet merkezleri için bu oran beş katına kadar çıkabilecek. Cumhurbaşkanı, bu oranları belirleme ve artırma yetkisine sahip olacak.
Kanunla Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na “Nitelikli hizmet merkezi” tanımı eklendi. Bu merkezler, en az üç farklı ülkede aktif faaliyet gösteren, ilişkili şirketlere hizmet sunan ve yıllık hasılatlarının en az yüzde 80’ini yurt dışından elde eden sermaye şirketlerini kapsıyor. Finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, dijital dönüşüm ve insan kaynakları gibi geniş bir yelpazede hizmet sunabilecekler.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yurt dışından satın alınıp Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılan mallardan elde edilen kazançlar için indirim oranı yüzde 95 olarak belirlendi. İstanbul Finans Merkezi’ndeki katılımcı kurumlar için bu oran yüzde 100’e ulaşabilecek. Nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettikleri kazançlar için de yüzde 95’lik indirim uygulanacak ve bu indirim 20 hesap dönemi boyunca geçerli olacak.
Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların üretim kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların kazançlarına yüzde 12,5 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Bu indirim, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlar için geçerli olacak. Bu hüküm kapsamında indirimden yararlanılan kazançlar için ihracat kazançlarına uygulanan 5 puanlık ek indirim uygulanmayacak.
Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki “Yurt içi asgari kurumlar vergisi” hükmünde yapılan değişiklikle, transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler, asgari kurumlar vergisi hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülebilecek. Bu düzenleme, 1 Temmuz 2026’dan itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlayarak yürürlüğe girecek.
Kanun, vergiye gönüllü uyumu artırma hedefiyle gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, döviz, altın, hisse senedi ve diğer menkul kıymetleri Türkiye’ye getirmesini teşvik ediyor. Bu varlıklar 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek ve bildirimi takip eden iki ay içinde Türkiye’deki hesaplara transfer edilmesi gerekecek.
Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz ve menkul kıymetler de 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek. Bildirilen varlıklar, defter tutan mükellefler tarafından kanuni defterlere kaydedilecek ve bilanço esasına göre defter tutanlar için özel fon hesabı açılacak. Bu fon, bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek.
Banka ve aracı kurumlar, bildirilen varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında peşin vergi tahsil edecek. Ancak, varlıkların vadeli hesaplarda veya belirli yatırım araçlarında en az bir ila beş yıl arasında tutulması taahhüt edilmesi halinde vergi oranları yüzde 0 ile yüzde 4 arasında kademeli olarak değişecek. 1 Ocak 2027’den sonra yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım uygulanacak.
Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar için hiçbir suretle vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacak. Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemelerinde, matrah farkının bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti halinde tarhiyat yapılmayacak veya aradaki fark tutar üzerinden gerçekleştirilecek. Ancak, bildirim şartlarına uyulmaması durumunda bu muafiyetten yararlanılamayacak.
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da yapılan düzenlemeyle, “Teknogirişim” rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmayacak. İstanbul Finans Merkezi’ndeki finansal kurumlara sağlanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletilirken, kurumlar vergisi indirimi süresi 2047 yılına kadar uzatıldı ve harç muafiyeti 20 yıla çıkarıldı.
Yorum Yap