Orta Doğu’daki geçici ateşkes, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Petrol fiyatları gerilerken, altın ve borsalar yükselişe geçti.
Orta Doğu’da ABD, İran ve İsrail arasında sağlanan geçici ateşkes, geçen hafta küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Bu gelişmeyle Brent petrolün varil fiyatı düşüş kaydederken, altın ve dünya borsaları yükselişle kapandı. Yatırımcılar, bugün Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlayacak ABD-İran diplomatik temaslarına odaklandı. Gelişmeler, enflasyonist baskılar ve merkez bankalarının para politikalarına yönelik belirsizlikler arasında piyasalarda kısmi bir rahatlama sağladı.
ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin başarısız olması ihtimaline karşı gemileri en iyi silahlarla yüklediklerini belirtti. Trump, “Anlaşmaya varamazsak, onları kullanacağız ve gayet verimli bir şekilde kullanacağız” ifadelerini kullandı. İran, ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişlerin kendi ordusunun bilgisi dahilinde sürdürüleceğini açıkladı.
Hafta ortasında petrol fiyatlarında geri çekilmeler görüldü. Brent petrolün varil fiyatı çarşamba günü 88 dolara kadar geriledi. Ateşkesin geleceğine yönelik belirsizlikler tamamen ortadan kalkmayınca, petrol haftayı yüzde 13,7 düşüşle 91,9 dolarda tamamladı. Petrol fiyatlarındaki kısmi dengelenme, enflasyonist baskı risklerini sürdürdü.
ABD’de açıklanan makroekonomik veriler, savaşın olumsuz etkilerine yönelik sinyaller taşıdı. Ülkede Mart enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalsa da Şubat ayına göre hızlandı. Aylık enflasyon yüzde 0,9 olarak gerçekleşti ve enerji maliyetleri fiyat artışlarında en büyük etken oldu.
Bu gelişmelerin ardından para piyasaları, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl genelinde temkinli duruşunu sürdüreceği ihtimalini güçlendirdi. Fed Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) 17-18 Mart toplantı tutanaklarını yayımladı. Tutanaklar, Fed yetkililerinin çoğunun enflasyona yönelik yukarı ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin Orta Doğu’daki çatışmalarla arttığını değerlendirdiğini gösterdi.
FOMC tutanakları, Orta Doğu’daki çatışmanın ardından hem faiz indirimi hem de faiz artırımı senaryolarının masada olduğunu ortaya koydu. Ayrıca ABD ekonomisi, 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 0,5 ile tahminlerin altında büyüdü. Fed’in enflasyon göstergesi olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, Şubat ayında aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3 ile beklentilere paralel arttı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin değerlendirmede bulundu. Georgieva, “Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Bunun yerine artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor” dedi. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre 2 baz puan artışla yüzde 4,34’te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 düşerek 98,6 seviyesinde kapandı.
Doların zayıflaması ve Fed’in olası “şahin” adımlarına yönelik beklentilerin fiyatlamalardan çıkmasıyla altının onsu haftalık bazda yüzde 1,6 artarak 4 bin 749 dolara çıktı.
New York borsası geçen hafta pozitif bir seyir izledi. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 3,56, Nasdaq endeksi yüzde 4,45 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,04 yükseldi. Gelecek hafta önemli bankaların ve varlık yönetim şirketlerinin finansal sonuçları yakından takip edilecek.
Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi, Nisan ayında 47,6 ile tüm zamanların en düşük seviyesine indi. Bu veri, piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi, Nisan’da yüzde 3,8’den yüzde 4,8’e tırmanarak Ağustos 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkede fabrika siparişleri tutarı, Şubat ayında önceki aya kıyasla yatay seyrederek 619,6 milyar dolar oldu.
ABD federal hükümetinin bütçe açığı, Mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 artarak 164 milyar dolara yükseldi. Gelecek hafta Pazartesi ikinci el konut satışları, Salı üretici fiyat endeksi (ÜFE) enflasyon, Çarşamba New York Fed sanayi endeksi, Perşembe sanayi üretimi, kapasite kullanımı ve Philadelphia Fed imalat endeksi verileri takip edilecek.
Avrupa borsaları geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izledi. Orta Doğu’daki geçici ateşkes haberinin ardından bölgede risk iştahı yükseldi. Gelecek hafta Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması yakından izlenecek.
Orta Doğu’daki çatışmalardan kaynaklanan artan enerji maliyetleri ve arz sıkıntısından en çok etkilenen bölgelerden olan Avrupa’da, geçici ateşkes haberi bir miktar rahatlama getirdi. Ancak enerji piyasasına yönelik endişeler devam etti. Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail’in eylemlerinin ABD-İran ateşkesini ciddi bir baskı altına soktuğunu vurguladı.
AB Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese rağmen Avrupa’da yüksek enerji fiyatlarının kısa sürede düşmeyeceğini söyledi. Makroekonomik tarafta ise Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Şubat ayında önceki aya kıyasla yüzde 0,7 geriledi.
Almanya’da Şubat ayında yüzde 1,9’a kadar gerileyen yıllık enflasyon, Orta Doğu’da tırmanan gerilimin enerji maliyetlerini artırmasıyla Mart’ta yüzde 2,7 seviyesine yükseldi. Ülkede sanayi üretimi, Şubat ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 0,3 geriledi. Üretimdeki düşüşte özellikle ilaç ve elektronik sektörlerindeki zayıflık belirleyici olurken, otomotiv sektöründe toparlanma gözlendi.
Orta Doğu’daki savaşa yönelik iyimser mesajlara karşın Avrupa’da üretici ile tüketici enflasyonu arasındaki zıt hareketler, bölgede ekonomik görünüme ilişkin risklerin derinleşebileceğine işaret etti. Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,50, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 4,35, Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,67 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,73 arttı.
Gelecek hafta Çarşamba günü ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi, Perşembe Avro Bölgesi’nde enflasyon ve İngiltere’de sanayi üretimi verileri takip edilecek.
Söz konusu gelişmeler, Asya piyasalarında da geçen hafta ateşkesin etkisiyle risk iştahını canlandırdı ve pozitif bir görünüm öne çıktı. Çin’de üretici enflasyonu, enerji maliyetlerinin artmasının etkisiyle negatif bölgeden çıktı. Bölge piyasalarındaki yükselişlere teknoloji sektörü öncülük ederken, artan küresel risk iştahıyla toparlanma eğilimi görüldü.
Merkez bankaları tarafında Güney Kore Merkez Bankası, politika faizini beklentilere paralel yüzde 2,5 seviyesinde sabit tuttu. Bankadan yapılan açıklamada, Orta Doğu’daki gelişmelerin gelecekteki seyrine ilişkin yüksek derecede belirsizliğe vurgu yapıldı. Açıklamada, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskıların arttığı ve büyümeye yönelik risklerin de yükseldiği bildirildi.
Bölgede açıklanan makroekonomik verilere göre Çin’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Mart’ta aylık bazda yüzde 0,7 azalışla beklentilerin altında kalırken, yıllık bazda yüzde 1 yükseldi. Ülkede, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ile başlayan savaşın küresel ham madde ve enerji fiyatlarında yol açtığı artışın etkisiyle Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 0,5 yükselişle 3,5 yıl aradan sonra ilk kez arttı.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 8,96, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,09, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 7,22 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,73 yükseldi. Gelecek hafta Salı Japonya’da sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, Perşembe Çin’de büyüme, perakende satışlar ve sanayi üretimi verileri takip edilecek.
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 8,79 yükselişle 14.073,79 puandan kapandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nin (UEZ 2026) açılışında konuştu.
Bakan Şimşek, savaşların diğer şoklara oranla çok daha kalıcı ve büyük sonuçlar doğurduğunu belirtti. Şimşek, “Türkiye’nin dayanıklı olduğuna inanıyoruz. Bunu da geçen sene ispatladık, bu sene de ispatlayacağız” dedi. Piyasanın sağlıklı şekilde işlemesi için gerekenin yapılacağını vurgulayan Şimşek, dezenflasyon programını önceliklendireceklerini ifade etti.
Mehmet Şimşek, “Programın rayından çıkmasını engelleyeceğiz. Biz programı önceliklendirdik çünkü bizim için en büyük öncelik hayat pahalılığıyla mücadele. Dezenflasyonun güçlü bir şekilde devamı için ne gerekiyorsa yapacağız” diye ekledi. Yurt içinde gözler, gelecek hafta açıklanacak ödemeler dengesi verilerine çevrildi.
Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının Şubat ayında 7 milyar 182 milyon dolar, bu yıl ise 45 milyar 938 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,6220’den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde Pazartesi ödemeler dengesi, Çarşamba bütçe dengesi, Perşembe konut fiyat endeksi, Cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi, konut satışları ve uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P’nin beklenen Türkiye değerlendirmesi takip edilecek.
Yorum Yap