Srebrenitsa katliamının yıl dönümü: Srebrenitsa'da ne oldu?

Srebrenitsa katliamında en az 8 bin 372 sivil Boşnak, Sırp askerler tarafından katledildi. Üzerinden 24 yıl geçen katliamın bugün 24. yıl dönümü...

11 Temmuz 2019 - 12:17

Gazete Demokrat/ Bosna Savaşı esnasında Sırp askerler tarafından 8 binin üzerinde Boşnak sivil öldürüldü. Kimliği tespit edilebilen 6 bin 500 kurbana bu yıl bu 36 kişi daha eklendi. Kimliği belirlenen kurbanlar Potaçari Anıt Mezarlığı'na gömülecek.

Avrupa'nın göbeğinde katliam
Yugoslavya iç savaşında 11 Temmuz 1995'te, Srebrenitsa'da gerçekleşen katliamda en az 8 bin 372 Boşnak, Sırp General Ratko Mladic komutasındaki askerler tarafından öldürüldü. Srebrenitsa katliamı ya da Srebrenitsa soykırımı olarak Avrupa tarihine giren olayda ağır silahlı Sırp ordusunun kadın ve çocukları da öldürdüğü kanıtlanmıştır. Katliama ayrıca "Akrepler" olarak bilinen Sırp özel güvenlik güçleri de katılmıştır.

Srebrenitsa katliamı II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'nın gördüğü en büyük toplu kıyımdır. Bununla beraber katliam Avrupa'da hukuki açıdan ilk defa belgelenmiş soykırım olma niteliği de taşır.

Birleşmiş Milletler'in müdahalesi işe yaramadı
Silahsız sivillerin öldürüldüğü katliamda Birleşmiş Milletler'in bölgeyi güvenli bölge ilan etmesi işe yaramamıştır. Bölgeye gönderilen 400 silahlı Hollanda Barış Gücü Askeri katliamın gerçekleşmesinin önüne geçememiş ve Birleşmiş Milletler gibi bir birliğin gözünün önünde binlerce sivil katledilmiştir.

Birleşmiş Milletler müslümanların silahlarını topladı
İç savaş öncesi 24 bin olan Srebrenitsa nüfusu savaşla beraber gelen mültecilerle 60 bin civarına yükseldi. Açlık ve hastalıkların baş gösterdiği bir bölgeye dönen şehre gelen Birleşmiş Milletler Barış Gücü müslüman halkın elindeki silahları "koruma" nedenini göstererek topladı. 

Sırplar tarafından Srebrenitsa'ya düzenlenen saldırılar yoğunlaşınca Srebrenitsalılar silahlarını geri almak için Barış Gücü'ne başvuruda bulundu. Ancak bu başvuru Hollandalı komutan Thom Karremans tarafından reddedildi.

Birleşmiş Milletler kenti bir gece terk etti
Srebrenitsalıların silahlarını toplayan BM Barış Gücü bünyesinde görev yapan 400 Hollandalı asker bir gece yarısı aldıkları emir doğrultusunda şehri ansızın terk etti. Şehrin güvenliğinden sorumlu olan komutan Thom Karremans 25 bin mülteciyi ve şehri Sırplara bıraktı. Katliamdan sonra ortaya çıkarılan bir video kasetinde Karremans'ın, Sırp general Mladic tarafından verilen hediye görüntüleri insalık tarihinde bir leke olarak yerini aldı.

Lahey Adalet Divanı soykırımı kabul etti
Hollanda'nın Lahey kentinde 2007'de toplanan Uluslararası Adalet Divanı bir haftalık oturumdan sonra Srebrenitsa'da yaşananları soykırım olarak kabul etti. Sırbistan'ın bu soykırımdan sorumlu tutulamayacağı kararını da veren divan, Sırp General Ratko Mladic'in aralarında birçok savaş suçunun da bulunduğu suçlardan dolayı müebbet hapsa mahkum etti. Bununla beraber 2016 yılında gerçekleşen bir başka divanda Bosnalı Sırpların eski lideri Radovan Karadzic'e de soykırım da dahil 10 ayrı suçtan 40 yıl hapis cezası verilmesi kararı verildi.

Uluslararası Adalet Divanı'nda ayrıca soykırımda aldıkları görevler nedeniyle Vujadin Popovic ve Ljubisa Beara müebbet, Sırp general Radislav Krstic ve Drago Nikolic'e 35 yıl, Radivoje Miletic'e 19 yıl Vidoje Blagojevic'e 15 yıl, Vinko Pandurevic'e 13 yıl ve Milan Gvero'ya 5 yıl hapis cezası verdi. Ayrıca Bosna Hersek Mahkemesi'nde görülen bir davada da 13 Temmuz 1995'te bine yakın Boşnak'ın ölümünden sorumlu tutulan Milorad Trbic'e 30 yıl hapis cezası verildi. 

Mahkeme ayrıca, Srebrenitsa soykırımındaki suçları nedeniyle eski Sırp general Radislav Krstic'i 35 yıl, Vidoje Blagojevic'i 15 yıl, Vujadin Popovic ve Ljubisa Beara'yı ömür boyu, Drago Nikolic'i 35 yıl, Ljubomir Borovcanin'i 17 yıl, Vinko Pandurevic'i 13 yıl, Radivoje Miletic'i 19 yıl, Milan Gvero'yu 5 yıl hapse mahkum etti. Bosna Hersek Mahkemesinde görülen davada ise 13 Temmuz 1995'te bine yakın Boşnak sivilin öldürülmesiyle suçlanan Milorad Trbic, 30 yıl hapse mahkum edildi.

Öte yandan Sırbistan'ın eski devlet başkanı Slobodan Milosevic Srebrenitsa soykırımı nedeniyle yargılanırken cezaevinde hayatını kaybetti.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x