Maliye, eksik gelir beyanlarını yapay zeka ve veri analiziyle mercek altına aldı. 31 Mart’a kadar sürecek beyan döneminde, uyumsuzluklar ve riskli işlemler etkin şekilde tespit ediliyor.
Maliye Bakanlığı, 2025 yılı gelir vergisi beyannamelerinde eksik veya hatalı bildirimleri yapay zeka destekli sistemlerle yakından izliyor. Beyanname verme süresinin 31 Mart’ta dolacak olması nedeniyle, mükelleflerin tüm gelir unsurlarını doğru ve eksiksiz bildirmesi önem taşıyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), bankalar, finans kuruluşları ve çeşitli kurumlardan topladığı verileri yapay zeka destekli sistemlerle analiz ediyor. Bu sistemler, mükelleflerin beyanlarını fiili ekonomik faaliyetleri, para akışları ve işlem hacimleri ile karşılaştırarak uyumsuzlukları tespit ediyor. Özellikle gayrimenkul sermaye iradı, ücret gelirleri, menkul sermaye iratları ve değer artış kazançları elde edenlerin beyannamelerini zamanında vermesi gerekiyor.
Sistemler, gelir ile beyan arasındaki farkları, olağan dışı ciro dalgalanmalarını ve sektörel gerçekliklerden sapan finansal davranışları belirleyerek riskli mükellefleri önceliklendiriyor. Sürekli zarar beyan edenler, düşük matrahlı beyanname verenler ve banka/POS verileriyle beyanları arasında tutarsızlık bulunanlar mercek altına alınıyor.
Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi ile gayrimenkul alım-satım işlemleri ve fiyat analizleri detaylı inceleniyor. Taşınmazların konumu, imar durumu, piyasa değeri ve bölgesel dengeler uydu görüntüleri, tapu kayıtları ve coğrafi verilerle karşılaştırılıyor. Kira gelirleri denetimlerinde ise kiracı ve ev sahipleriyle yapılan görüşmeler, abonelik verileri ve tüketim alışkanlıkları kullanılarak beyanlarla fiili durum karşılaştırılıyor. Düşük beyan, hiç beyan etmeme veya muvazaalı kullanımlar tespit ediliyor.
Menkul sermaye iradı gelirlerine yönelik denetimler de genişletildi. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri kullanılarak hisse senedi işlemleri, temettü ve kar payı dağıtımları analiz ediliyor. Mükellef bazında gelir akışları izlenerek beyanlarla uyumsuzluklar ve eksik beyanlar belirleniyor. Özellikle yüksek gelir grubundaki mükelleflerin gelir sürekliliği ve yatırım davranışları dikkate alınarak risk profilleri oluşturuluyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eksik beyanların cezalı tarhiyat, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gibi mali yaptırımlara yol açabileceğini belirtti. Şimşek, mükellefleri son gün yoğunluğunu beklemeden beyannamelerini gözden geçirmeye ve eksikliklerini tamamlamaya çağırdı. Vergiye gönüllü uyumun artırılmasının kamu maliyesi ve vergi adaleti için öncelikli olduğunu vurgulayan Bakan, dijitalleşme ve yapay zeka ile daha şeffaf bir vergi sistemi hedeflendiğini kaydetti.
Yorum Yap