TÜİK’in 2025 verilerine göre, Türkiye’de 18-74 yaş arası nüfusun %43,1’i bakım sorumluluğu taşıyor. Kadınlarda bu oran %45,6’ya ulaşıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait İş ve Aile Yaşamının Uyumu bültenini yayımladı. Araştırma, Türkiye’de 18-74 yaş arasındaki nüfusun bakım sorumluluklarını ve bunun iş-aile yaşamına etkilerini ortaya koydu.
Hanehalkı İşgücü Araştırması kapsamında gerçekleştirilen çalışma, Avrupa Birliği ülkeleriyle aynı dönemde uygulandı. Araştırmanın temel amacı, bireylerin iş gücüne katılımlarını, üstlendikleri bakım sorumluluklarını ve bu sorumlulukların iş ve aile yaşamları üzerindeki etkilerini analiz etmekti.
Bakım sorumluluğu, kişinin kendi hanesinde veya dışında düzenli olarak ilgilendiği 15 yaş altı çocukları, torunları ve 15 yaş üstü hasta, engelli yakınları veya bakıma muhtaç akrabalarını kapsıyor. 2025 yılında 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1’i bakım sorumluluğu taşıdı. Bu oran erkeklerde yüzde 40,6 iken kadınlarda yüzde 45,6 olarak belirlendi.
Bakım sorumluluğu olan bireylerde iş gücüne katılma oranı yüzde 60,5 olarak gerçekleşti. Bu oran, bakım sorumluluğu olmayanlarda yüzde 56,4 seviyesindeydi. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılma oranı yüzde 37,8 iken, olmayanlarda bu oran yüzde 41,7’ye çıktı. Erkeklerde ise bu oranlar sırasıyla yüzde 86 ve yüzde 70 olarak kaydedildi.
Geçen yıl 18-74 yaş grubundaki istihdam edilenlerin yüzde 39’u yalnızca çocuk bakım sorumluluğu üstlendi. Sadece torun bakımıyla ilgilenenlerin oranı yüzde 2,3, sadece bakıma muhtaç yetişkin yakınıyla ilgilenenlerin oranı ise yüzde 2,3 oldu. Hem çocuk hem de yetişkin bakımı sorumluluğunu bir arada yürütenlerin oranı ise yüzde 2,1 olarak tespit edildi.
İstihdamda olup 15 yaş altı çocuk bakımıyla ilgilenenlerin yüzde 14’ü kurumsal bakım merkezlerini, yüzde 1,6’sı ise evde ücretli bakımı tercih etti. Bu kişilerin yüzde 83’ü profesyonel bakım hizmeti almadı. Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdaki bireylerin yüzde 17’si evde ücretli bakımı, yüzde 3,6’sı ise kurumsal bakım merkezlerini kullandı. Bu grupta profesyonel bakım hizmeti almayanların oranı yüzde 79,3 olarak kayıtlara geçti.
Çocuk bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 50,8’i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte üstlendi. Yüzde 19,7’lik kesim çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetinin maliyetinin yüksek olduğunu ifade etti. Yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların yüzde 72,6’sı bu hizmete ihtiyaç duymadığını belirtti.
İstihdamda olup bakım sorumluluğu bulunanların yüzde 70,1’i işi ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir zorluk yaşamadı. Zorluk yaşayan yaklaşık 4,3 milyon kişinin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u zahmetli iş yükünü ve yüzde 8,9’u ise ulaşım sorununu neden gösterdi. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 iken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak ölçüldü.
Yorum Yap