ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell’ın görev süresi sona ererken, halefi Kevin Warsh’un Senato onay süreci ve Powell’ın geçici başkanlık ihtimali belirsizliğini koruyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın, göreve geldiği 2018’den bu yana modern ekonominin karşılaştığı büyük şoklara rağmen başkanlık görevindeki son mesajlarını bu haftaki para politikası toplantısında vermesi bekleniyor. Ancak halefi Kevin Warsh’un tartışmalı Senato onay süreci, başkanlık devrinin zamanlamasını belirsizliğe sürüklüyor.
Powell, 5 Şubat 2018’de Janet Yellen’dan görevi devralarak Fed’in 16. başkanı oldu. Siyaset ve hukuk alanındaki eğitimiyle, yaklaşık 40 yıl sonra ekonomi derecesi olmayan ilk Fed başkanı olarak öne çıktı. Göreve başladığında ABD ekonomisi istikrarlı bir görünüm sergiliyordu; yıllık enflasyon yüzde 2,3, işsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesindeydi.
Powell’ın başkanlığı, Donald Trump’ın faiz artırımlarına yönelik sert eleştirileriyle başlarken, kurumun bağımsızlığını koruma çabasıyla dikkat çekti. 23 Mayıs 2022’de Başkan Joe Biden tarafından ikinci bir dönem için yeniden aday gösterilmesi, Covid-19 salgınının ekonomik etkilerinin sürdüğü bir dönemde istikrar mesajı olarak algılandı.
Powell’ın sekiz yıllık görev süresi, Covid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmalar gibi modern ekonomi tarihinin en zorlu sınavlarıyla şekillendi. Görevinin ilk dört yılında sıkılaştırma politikası izleyen Powell başkanlığındaki Fed, 2019’da yaklaşımını değiştirerek faiz indirimlerine yöneldi.
2020’de ABD’ye sıçrayan Covid-19 salgını, Powell’ın en büyük sınavı oldu. Salgının yol açtığı ekonomik daralma karşısında faizleri sıfıra yakın seviyelere indiren ve piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağlayan Fed, olağanüstü adımlar attı. Powell, Ağustos 2020’de Fed’in ortalama yüzde 2 enflasyonu hedefleyeceğini duyurdu.
Salgın sonrası toparlanma döneminde tedarik zinciri ve iş gücü dengesizlikleri fiyat artışlarını besledi. Fed’in genişleyici politikaları da enflasyonist dalgaya zemin hazırladı. Powell’ın başlangıçta geçici olduğunu savunduğu enflasyon, Haziran 2022’de yüzde 9 ile 41 yılın zirvesini gördü.
Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, küresel enerji ve gıda fiyatlarını etkileyerek Fed’in Mart 2022’de faiz artırım döngüsüne başlamasına neden oldu. Mart 2022’den Temmuz 2023’e kadar 11 faiz artırımı yapıldı. Enflasyonun yavaşlamasıyla Eylül 2024’te faiz indirimlerine başlandı ve bu indirimler 2025’in ikinci yarısında devam etti.
Son olarak Aralık 2025’te politika faizinde indirime giden Fed, 2026’nın ocak ve mart toplantılarında yılın ilk iki toplantısında temkinli bir tutum benimseyerek politika faizini sabit tuttu. Bu durum, Trump’ın tarife politikaları ve ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun enflasyonist baskıları tetiklemesiyle gerçekleşti.
Powell döneminde Fed bilançosu, 2018 başındaki 4,4 trilyon dolardan Covid-19 salgınına yönelik müdahalelerle 2022’de yaklaşık 9 trilyon dolarlık zirveye ulaştı ve Nisan 2026 itibarıyla 6,7 trilyon dolar civarında seyrediyor.
Powell’ın 15 Mayıs’ta sona erecek görev süresi yaklaşırken, Trump’ın aday gösterdiği Kevin Warsh’un Senato onayını alıp alamayacağı belirsizliğini koruyor. Warsh’un onay sürecindeki en büyük engel, Powell’a yönelik Trump yönetiminin başlattığı ve Fed binasındaki tadilat maliyetlerini konu alan soruşturmaydı.
ABD Adalet Bakanlığı Başsavcısı Jeanine Pirro’nun 24 Nisan’da soruşturmanın kapatılması ve Genel Müfettişe devredilmesi talimatı vermesi, Warsh’un onay sürecündeki engelleri kısmen kaldırdı. Ancak Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili
Yorum Yap