Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir kriz, küresel petrol piyasalarını nasıl etkiler? Uzmanlar, talep yıkımına yol açabilecek senaryoları değerlendiriyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık %25’inin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintilerin küresel petrol piyasaları için büyük sonuçlar doğurabileceğini açıkladı. Geçen yıl günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bu kritik noktadan taşındı.
St. Gallen Üniversitesi Makroekonomi Profesörü Guido Cozzi, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının en çok Körfez’den petrol ithalatına bağımlı ülkeleri etkileyeceğini belirtti. Cozzi, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi büyük Asya ithalatçılarının kısa vadede ciddi arz kesintileri yaşayabileceğini vurguladı. Avrupa’nın da etkileneceğini ancak ABD’nin yerli üretim sayesinde doğrudan etkilenmeyeceğini ifade etti.
Cozzi, kısa vadede petrol piyasalarının risk primi nedeniyle fiyatlarda keskin bir sıçrama gösterebileceğini, geçici bir kesintinin dahi Brent petrol fiyatlarını çift haneli artırabileceğini söyledi. Tarihsel olarak 1973 petrol ambargosu ve 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı gibi olayların piyasaları etkilediğini hatırlattı.
Wood Mackenzie Emtia Araştırmaları’ndan Alan Gelder, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının petrol fiyatlarını %10 yükselttiğini ve rafine ürünlerde önemli bir prim oluşmasına neden olduğunu belirtti. Gelder, Boğaz’ın küresel petrol arzının yaklaşık %15’i için ana arter olduğunu vurgulayarak, uzun süreli bir kapanmanın küresel rafineri sektörü için ham petrol bulunabilirliği üzerinde ciddi etkiler yaratacağını ifade etti.
Gelder, uzun süreli bir kapanma durumunda fiyatların yüksek seyredeceğini, Orta Doğu dışındaki yedek üretim kapasitesinin talebi karşılamaya yetmeyeceğini ve rafinerilerin sınırlı arz için rekabet edeceğini söyledi. Stratejik petrol stoklarının devreye alınarak etkinin hafifletilmeye çalışılacağını ancak küresel arz-talep dengesinin yüksek fiyatlar yoluyla sağlanacağını ve uzun süreli kapanmada talep yıkımının gerçekleşeceğini öngördü.
Piyasalar için belirsizliğin devam ettiğini belirten Gelder, uzun süreli bir kapanmanın petrol fiyatlarının yanı sıra küresel ekonomi ve petrol talebi artışı üzerinde de baskı yaratacağını sözlerine ekledi.
Yorum Yap