Türk bilim insanları akciğer kanserinde radyoterapiye yanıtı belirleyen 12 gen tespit etti

TÜSEB ve SBÜ Validebağ Araştırma Merkezi, Akciğer Kanseri Genlerinde Radyoterapinin Etkilerini İnceledi

Radyoterapi sonrası yüksek doz radyasyonun akciğer kanseri gen ekspresyonu üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla TÜSEB ve SBÜ Validebağ Araştırma Merkezi tarafından ortak bir çalışma gerçekleştirildi. Özel denekler kullanılarak akciğer kanseri modelleri oluşturulan çalışmada, farelere radyoterapi uygulandı ve tümör dokuları genetik analiz için incelendi. Yapılan araştırmada, radyoterapiye bağlı ortak değişen 12 gen tespit edildi.

Radyoterapinin gen ekspresyon seviyelerini nasıl değiştirdiği incelenen çalışmada, bazı genlerin radyoterapi sonrasında tedaviye daha güçlü bir yanıt verme olasılığı gözlendi. Özellikle hastalığın yeniden nüksetmesi ve metastazda rol oynayan genlerde ciddi artışlar gözlendi. Tümörün radyoterapiye karşı direnç geliştirdiği ve savunma mekanizması oluşturduğu belirlendi.

Araştırmacılar, NGS analizleri sayesinde kanser hücrelerinin radyoterapiye moleküler düzeyde nasıl yanıt verdiğini gösterdi. Bu yaklaşımın gelecekte standart radyoterapi anlayışını değiştirerek kişiselleştirilmiş tedaviye zemin oluşturabileceği düşünülüyor. Ayrıca, NGS tabanlı radyogenomik verilerin klinik karar süreçlerine entegre edilerek tedavi etkinliğinin artırılabileceği ve yan etkilerin azaltılabileceği öngörülüyor.

Proje koordinatörü Doç. Dr. Serhat Aras, akciğer kanserinin dünyada en sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu belirtirken, radyoterapinin genler üzerindeki etkisini anlamak için yapılan çalışmanın önemine vurgu yaptı. Radyoterapinin her genin yanıtını ve direnç olasılığını farklı şekilde etkilediğini ifade eden Aras, kişiselleştirilmiş radyoterapi uygulamalarının önünü açabilecek bulgular elde ettiklerini söyledi.

NGS tabanlı analizlerin gelecekte radyoterapi tedavilerinin kişiye özel olarak uygulanmasını sağlayabileceğini belirten Aras, hastalıkların daha etkili bir şekilde tedavi edilebileceğini dile getirdi. Araştırmacılar, radyoterapiye direnç gösteren genlerin mekanizmalarını açığa çıkarmayı hedeflediklerini belirttiler.

SBÜ Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nden Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Kul Köprülü ise çalışmada yeni nesil dizileme teknolojisinin genlerin davranışlarını detaylı bir şekilde incelemek için kullanıldığını ve RNA-Seq analizi gerçekleştirildiğini açıkladı. RNA-Seq analizi sayesinde hücrelerin gen ifadesini anlık olarak gözlemlemenin mümkün olduğunu belirten Köprülü, direnç mekanizmalarını tespit etmenin ve genetik düzeydeki değişimleri incelemenin bu çalışmada önemli bir adım olduğunu ifade etti.